Receptonline

Wat een grensoverschrijdend voorschrift moet bevatten

Een voorschrift dat een arts in een andere EU-lidstaat opstelt, moet een vaste set gegevens bevatten, zodat een apotheker het kan lezen en controleren. De Europese basis is de bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU, en in België legt een koninklijk besluit vast welke gegevens zo'n voorschrift moet bevatten. Deze pagina loopt die gegevens veld voor veld door: wat er moet staan, waarom, en wat er in de apotheek misloopt als het ontbreekt.

Waarom er een Europese lijst bestaat

Krijgt een apotheker een voorschrift uit een andere lidstaat, dan is het formulier van dat land meestal onbekend, en de tekst kan in een vreemde taal staan. Daarom somt de bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU gegevens op die op zo'n voorschrift horen te staan. De bijlage noemt zichzelf uitdrukkelijk een niet-uitputtende lijst: er mag meer op staan.

Het KB van 10 augustus 2005 bepaalt voor België in artikel 2/1 aan welke inhoud een voorschrift uit een andere lidstaat van de EU moet voldoen om erkend te worden. Wie alle velden invult, legt dus een bodem, geen plafond.

Twee dingen regelt de lijst niet: wie over de aflevering beslist en wie het geneesmiddel betaalt. Daarover meer verderop.

De patiënt: naam voluit en geboortedatum

De bijlage vraagt de achternaam, de voornaam of voornamen voluit, dus niet alleen met voorletters, en de geboortedatum.

Het voluit schrijven heeft een praktische reden: met enkel een initiaal zijn twee mensen met dezelfde familienaam moeilijk uit elkaar te houden, zeker als de naam in een ander land onbekend klinkt. De geboortedatum is het tweede houvast.

Klopt dit blok niet, dan kan de apotheker moeilijk nagaan of de persoon aan de balie de persoon op het document is. Neem daarom uw identiteitsbewijs mee en kijk na of de schrijfwijze op het voorschrift overeenkomt met die op uw identiteitskaart. Een ontbrekend accent of een dubbele familienaam die maar half is overgenomen, kan al vragen oproepen.

De datum van uitgifte

Bij de echtheid van het voorschrift noemt de bijlage de datum van uitgifte. Aan die datum ziet de apotheker of het document actueel is, en vanaf die datum loopt de termijn waarin het voorschrift kan worden uitgevoerd.

In België is een voorschrift in principe 3 maanden uitvoerbaar na de dagtekening; de voorschrijver kan een andere termijn bepalen, maximaal een jaar (KB van 10 augustus 2005, art. 2/3). Ook volgens het RIZIV geldt in de Belgische ambulante zorg standaard een termijn van 3 maanden, waarvan de voorschrijver de einddatum kan wijzigen. Of die termijn ook geldt voor een voorschrift uit een andere lidstaat, vermeldt die RIZIV-pagina niet.

Ontbreekt de datum of is die onleesbaar, dan kan de apotheker niet beoordelen of het document actueel is, en kan de aflevering worden uitgesteld.

De voorschrijver: wie tekent en hoe u die bereikt

Over wie het voorschrift opstelt, wil de bijlage de volledige familienaam en voornaam of voornamen zien, de beroepskwalificatie, contactgegevens die rechtstreeks naar de voorschrijver leiden, het werkadres samen met de lidstaat, en een handtekening, met de hand of digitaal gezet, al naargelang de vorm waarin het voorschrift is opgemaakt.

Met rechtstreekse contactgegevens bedoelt de bijlage een e-mailadres en een telefoon- of faxnummer, met het internationale toegangsnummer. Dankzij dat veld kan een apotheker met een vraag de voorschrijver bereiken zonder eerst een instelling te moeten zoeken. Een nummer zonder landcode is over de grens weinig bruikbaar.

Het werkadres met de lidstaat maakt duidelijk uit welk land het document komt. Bij een voorschrift dat via deze website wordt opgesteld, is dat Polen: de voorschrijver is Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. Naam, contactgegevens en werkadres staan op het document.

Het geneesmiddel: stofnaam, vorm, hoeveelheid, sterkte en schema

Over het middel zelf moet het voorschrift volgens de bijlage vermelden: de werkzame stof met haar algemene benaming, de farmaceutische vorm (een tablet, een oplossing enzovoort), de sterkte, de hoeveelheid en het doseringsschema. De merknaam hoort erbij als het om een biologisch geneesmiddel gaat of als de voorschrijver de merknaam medisch noodzakelijk vindt; in dat laatste geval staat er kort bij waarom.

De stofnaam is het scharnier van de regeling. Dezelfde stof heeft in verschillende lidstaten vaak andere merknamen, en de naam die u van thuis kent, kan in een ander land onbekend zijn. Een voorschrift op stofnaam is over de grens leesbaar.

Vorm en sterkte staan erop omdat dezelfde stof in meerdere vormen en sterktes bestaat, die niet zomaar onderling uitwisselbaar zijn. Hoeveelheid en doseringsschema samen laten de apotheker nagaan of de gevraagde hoeveelheid past bij het voorgeschreven gebruik. Is dit blok onvolledig, dan kan de apotheker moeilijk bepalen welk product wordt afgeleverd.

Wat de lijst niet regelt

Ook een volledig ingevuld document laat de beslissing bij de apotheker. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen (KB van 21 januari 2009, art. 16 en 17).

Ook de betaling valt buiten de lijst. Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI).

En niet elk geneesmiddel komt in aanmerking: is een middel aan een bijzonder voorschrift onderworpen, dan wordt een voorschrift uit een andere lidstaat daarvoor niet erkend (KB van 10 augustus 2005, art. 2/2). Daarnaast hebben wij zelf besloten om geen opioïden, benzodiazepines, Z-slaapmiddelen, medicinale cannabis, gabapentinoïden of stimulantia voor te schrijven.

Ons document en de apotheek

Voorschriften die via deze website worden opgemaakt, zijn gebaseerd op het Europese model uit Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU. Eerst beoordeelt de arts schriftelijk uw medische vragenlijst; er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail.

Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen.

Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht. Een arts in België moet in de ambulante zorg in de regel elektronisch voorschrijven; de uitzonderingen daarop beschrijft het RIZIV.

Controlelijst voordat u naar de apotheek gaat

Kijk uw document na op vier punten. Staat uw naam voluit zoals op uw identiteitskaart, met de juiste geboortedatum? Staat er een datum van uitgifte? Staan naam, beroepskwalificatie, contactgegevens met landcode, werkadres met land en handtekening van de voorschrijver erop? En staat het geneesmiddel er met stofnaam, vorm, sterkte, hoeveelheid en schema?

Neem uw identiteitsbewijs mee: zonder dat kan de koppeling tussen u en het document niet worden gemaakt, hoe volledig het verder ook is.

Gaat het om een behandeling die u al volgt, lees dan hoe een herhaalvoorschrift of een nieuw voorschrift werkt. Wat u betaalt en wat niet, leest u op de pagina over wat een voorschrift online kost.

Welke gegevens moeten er minstens op een voorschrift uit een andere lidstaat staan?

De bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU vraagt gegevens over de patiënt (familienaam en voornamen voluit, geboortedatum), de uitgiftedatum, gegevens over de voorschrijver (naam en voornamen voluit, beroepskwalificatie, contactgegevens voor rechtstreeks contact, werkadres met lidstaat, handtekening) en gegevens over het middel (algemene benaming, farmaceutische vorm, hoeveelheid, sterkte, doseringsschema).

Waarom moet er een telefoonnummer met landcode op?

Omdat een apotheker in een ander land bij twijfel de voorschrijver moet kunnen bereiken. De bijlage vraagt daarom een e-mailadres en een telefoon- of faxnummer met het internationale toegangsnummer. Een nummer zonder landcode is over de grens weinig bruikbaar.

Mag er een merknaam op het voorschrift staan?

De algemene benaming van de werkzame stof staat er altijd op. De merknaam hoort er volgens de bijlage bij als het om een biologisch geneesmiddel gaat, of als de voorschrijver de merknaam medisch noodzakelijk vindt; dan staat er kort bij waarom.

Is de lijst uit de richtlijn volledig?

Nee, de bijlage noemt zichzelf een niet-uitputtende lijst. Er mag meer op het voorschrift staan. Het Belgische KB van 10 augustus 2005 regelt in artikel 2/1 welke gegevens vereist zijn om een voorschrift uit een andere EU-lidstaat te erkennen.

Moet de apotheek afleveren als alles correct is ingevuld?

Ook een volledig document laat de beslissing bij de apotheker. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen (KB van 21 januari 2009, art. 16 en 17).

Hoe lang kan ik met een voorschrift naar de apotheek?

In België is een voorschrift in principe 3 maanden uitvoerbaar na de dagtekening; de voorschrijver kan een andere termijn bepalen, maximaal een jaar (KB van 10 augustus 2005, art. 2/3). Of die termijn ook geldt voor een voorschrift uit een andere lidstaat, vermeldt de RIZIV-pagina over de termijn niet.

Komt het voorschrift in Recip-e?

Nee. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht. Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen.