Dafalgan: vormen, sterktes en wanneer een voorschrift nodig is
Dafalgan is in België de merknaam van een hele reeks geneesmiddelen met paracetamol tegen pijn en koorts, van tabletten en bruistabletten tot zakjes, capsules, zetpillen en een drank voor kinderen. Of u voor een doos een voorschrift nodig hebt, hangt af van de verpakking, niet van de naam. Het grootste risico is een te hoge dosis: te veel paracetamol beschadigt de lever, vaak zonder dat u het de eerste dagen merkt.
Wat is Dafalgan en welke stof zit erin
In de Belgische geneesmiddelendatabank (SAM) staan onder de naam Dafalgan tabletten en bruistabletten van 500 mg, filmomhulde tabletten (Fasttabs), orodispergeerbare tabletten (Odis), granulaat in zakjes (Instant, ook in een Junior-versie van 250 mg), de sterkte Forte van 1 g als bruistablet, tablet, harde capsule of zakje, zetpillen en een drank voor kinderen (Pediatrie).
Bijna al die vormen bevatten alleen paracetamol. Twee uitzonderingen dragen dezelfde naam: Dafalgan Plus Cafeine bevat naast 500 mg paracetamol ook 65 mg cafeïne, en Dafalgan Codeine bevat naast 500 mg paracetamol ook 30 mg codeïne. Die laatste is een ander geneesmiddel met eigen risico's; daarover meer onderaan deze pagina.
Lees daarom altijd op uw eigen doos welke vorm en sterkte u in handen hebt: een tablet van 1 g is iets anders dan een tablet van 500 mg.
Paracetamol zit ook in andere geneesmiddelen, met en zonder voorschrift, onder meer in combinatiemiddelen tegen pijn, griep en verkoudheid. De samenvatting van de productkenmerken (SKP) vraagt daarom uitdrukkelijk na te gaan of andere middelen die u gebruikt geen paracetamol bevatten. Twijfelt u, laat de verpakkingen dan aan uw apotheker zien.
Welke verpakking vrij wordt afgeleverd en welke niet
In de databank heeft elke verpakking een eigen afleveringswijze. Code TF staat voor vrije aflevering: die doos krijgt u zonder voorschrift. Code TD staat voor 'medisch voorschrift of schriftelijke aanvraag', code M1 voor medisch voorschrift.
Bij de meeste vormen zit de grens bij de grootte van de doos: kleinere verpakkingen worden vrij afgeleverd, grotere niet. Bij Dafalgan Forte 1 g gaat het om dozen van 8 of 10 stuks tegenover dozen vanaf 16 stuks. De tabel vat de verpakkingen met een vergunning samen.
| Vorm (naam op de verpakking) | Werkzame stof per eenheid | Afleveringswijze per verpakking |
|---|---|---|
| Tabletten (Dafalgan 500 mg) | paracetamol 500 mg | 20 stuks: TF; 30 en 100 stuks: TD |
| Bruistabletten (Dafalgan 500 mg) | paracetamol 500 mg | 20 stuks: TF; vanaf 32 stuks: TD |
| Filmomhulde tabletten (Dafalgan Fasttabs 500 mg) | paracetamol 500 mg | tot 20 stuks: TF; vanaf 30 stuks: TD |
| Orodispergeerbare tabletten (Dafalgan Odis 500 mg) | paracetamol 500 mg | tot 16 stuks: TF; vanaf 40 stuks: TD |
| Granulaat in zakjes (Dafalgan Instant, ook Junior) | paracetamol 250 of 500 mg | tot 20 zakjes: TF; 48 en 50 zakjes: TD |
| Forte 1 g: bruistabletten, filmomhulde tabletten, Fasttabs Forte, Caps Forte, Instant Forte | paracetamol 1 g | 8 of 10 stuks: TF; vanaf 16 stuks: TD |
| Zetpillen (Dafalgan Pediatrie 80, 150 en 300 mg; Dafalgan 600 mg) | paracetamol 80 tot 600 mg | TF |
| Drank (Dafalgan Pediatrie 30 mg/ml) | paracetamol 30 mg per ml | TF |
| Filmomhulde tabletten (Dafalgan Plus Cafeine) | paracetamol 500 mg en cafeïne 65 mg | tot 20 stuks: TF; vanaf 24 stuks: TD |
| Bruistabletten en filmomhulde tabletten (Dafalgan Codeine) | paracetamol 500 mg en codeïne 30 mg | alle verpakkingen: M1 |
Hoeveel en hoe vaak volgens de SKP
De tabel geeft de dosering uit de SKP voor volwassenen en jongeren vanaf 50 kg. Voor de andere vormen staat de dosering in hun eigen bijsluiter.
Wie tussen 33 en 50 kg weegt, neemt volgens de SKP van Dafalgan 500 mg één tablet per inname, met minstens 6 uur ertussen, en per dag hoogstens 60 mg per kg lichaamsgewicht en nooit meer dan 2 g. De Forte-vormen van 1 g zijn niet bedoeld voor wie minder dan 50 kg weegt.
Gebruik paracetamol zo kort mogelijk. Volgens de SKP van de tabletten neemt u ze niet langer dan 2 tot 3 dagen zonder medisch advies; de SKP van Dafalgan Caps Forte vraagt een nieuwe beoordeling als de pijn langer dan 5 dagen of de koorts langer dan 3 dagen aanhoudt, of als er nieuwe klachten bijkomen. Een dagdosis van 4 g beperkt de SKP tot hoogstens 4 weken; voor langer gebruik geldt 3 g per dag als grens.
| Vorm | Per inname | Tussen twee innames | Per dag |
|---|---|---|---|
| Dafalgan 500 mg tabletten en bruistabletten | 1 tot 2 tabletten, hoogstens 1 g | minstens 4 uur | gewoonlijk tot 3 g; hoogstens 4 g |
| Dafalgan Forte 1 g bruistabletten en filmomhulde tabletten | 1 tablet | minstens 4 uur | gewoonlijk tot 3 g; hoogstens 4 g |
| Dafalgan Caps Forte 1 g harde capsules | 1 capsule, nooit 2 tegelijk | minstens 4 uur | 3 capsules; 4 g alleen op medisch advies |
Lever, alcohol en andere risico's
De lever zet paracetamol om. Een klein deel wordt daarbij omgezet in een stof die bij hoge dosissen de lever kan beschadigen; bij een gewone dosis wordt die stof gebonden aan glutathion en uitgescheiden. Bij een overdosis raakt dat systeem overbelast. Daarom is de maximale dagdosis het belangrijkste getal op de doos: tel alles mee wat u in 24 uur aan paracetamol neemt, ook uit andere middelen.
De SKP van Dafalgan 500 mg en Forte 1 g verlaagt de grens tot hoogstens 2 g per dag bij een lichte tot matige leverfunctiestoornis, het syndroom van Gilbert, chronisch alcoholisme, chronische ondervoeding en uitdroging. In de SKP van Dafalgan Caps Forte staan bij de risicofactoren verder een lichaamsgewicht onder 50 kg, een nierfunctiestoornis, een tekort aan het enzym G6PD, snel en recent afvallen, anorexie en een hogere leeftijd. Bij een nierfunctiestoornis gaat het interval tussen twee innames omhoog; de bruistabletten en filmomhulde tabletten van Forte 1 g zijn dan niet geschikt als de dosis omlaag moet.
Volgens de SKP gebruikt u Dafalgan niet bij overgevoeligheid voor paracetamol of voor een van de hulpstoffen. De capsules van Dafalgan Caps Forte gebruikt u ook niet bij een ernstige leverinsufficiëntie, en de bruistabletten van Dafalgan 500 mg en Forte 1 g niet bij een erfelijke fructose-intolerantie. Alcohol tijdens de behandeling wordt in de SKP afgeraden.
Te veel ingenomen: wacht niet op klachten
Een te hoge dosis paracetamol geeft in het begin vaak weinig of geen klachten. Volgens de SKP verschijnen de eerste tekenen meestal binnen 24 uur: misselijkheid, braken, gebrek aan eetlust, bleekheid, zweten, zich onwel voelen en buikpijn. Leverschade wordt meestal pas na 1 tot 2 dagen zichtbaar. Wachten tot u zich ziek voelt, is dus geen goede aanpak; de behandeling werkt het best als ze zo vroeg mogelijk start.
Hebt u, of heeft uw kind, meer ingenomen dan de verpakking toelaat, of weet u niet hoeveel, bel dan het Antigifcentrum op 070 245 245 en houd de doos bij de hand, zodat de sterkte en de hoeveelheid duidelijk zijn. Is iemand bewusteloos, zijn er ernstige ademhalingsproblemen of stuipen, of gaat de toestand plots achteruit? Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24.
Het risico op een ernstige vergiftiging is volgens de SKP extra hoog bij ouderen, jonge kinderen, mensen met een leveraandoening, bij chronisch alcoholisme en bij chronische ondervoeding.
Wisselwerking met andere geneesmiddelen
De belangrijkste wisselwerking blijft die met paracetamol uit een ander middel: tel die altijd mee.
Gebruikt u een bloedverdunner van het type cumarine, zoals warfarine, dan kan paracetamol die u meer dan een week herhaaldelijk neemt het effect ervan versterken. Langdurig gebruik gebeurt dan alleen onder medisch toezicht, met een nauwere opvolging van de INR. Af en toe een tablet heeft volgens de SKP geen belangrijke gevolgen voor de neiging tot bloeden.
Middelen die de leverenzymen sterk activeren, zoals barbituraten, carbamazepine, fenytoïne, rifampicine en isoniazide, en ook alcohol, verhogen vooral bij hoge dosissen het risico op leverschade. De SKP noemt verder probenecide, waarbij de dosis paracetamol omlaag moet, zidovudine, colestyramine, dat u pas ten vroegste een uur na paracetamol neemt, en flucloxacilline, waarbij een ontsporing van de zuurgraad van het bloed (metabole acidose) is gemeld.
Geef uw arts en apotheker een volledig overzicht van wat u gebruikt; de volledige lijst van wisselwerkingen staat in de bijsluiter.
Bijwerkingen en wanneer u stopt
Bij gebruik volgens de verpakking geeft paracetamol weinig klachten. De SKP vermeldt onder meer overgevoeligheid tot een anafylactische shock en zwelling van gezicht en keel (angio-oedeem), huiduitslag, jeuk, netelroos en rode vlekken, ernstige huidreacties, een vernauwing van de luchtwegen (bronchospasme), veranderingen in het bloedbeeld, verhoogde leverenzymen, buikpijn en diarree.
Stop met het middel en zoek meteen medische hulp bij zwelling van gezicht, lippen of tong, bij ademhalingsproblemen, bij blaarvorming of afschilfering van de huid en bij een gele verkleuring van huid of oogwit. Zoek ook hulp bij aanhoudende misselijkheid met pijn rechts boven in de buik. De SKP vraagt om te stoppen bij de eerste tekenen van huiduitslag of overgevoeligheid; na zo'n reactie neemt u dit middel en verwante middelen niet meer.
Neem contact op met een arts als de pijn of de koorts aanhoudt, terugkomt of erger wordt, of als u het middel dagen na elkaar nodig hebt. Wie pijnstillers lang of te vaak neemt bij chronische hoofdpijn, kan volgens de SKP juist meer hoofdpijn krijgen; dat lost u niet op met een hogere dosis.
Vermoedt u een bijwerking, meld die dan aan uw arts of apotheker. Volgens de bijsluiter kunt u een bijwerking ook zelf melden bij het FAGG.
Zwangerschap en borstvoeding
Volgens de SKP kan paracetamol tijdens de zwangerschap worden gebruikt als dat klinisch nodig is, in de laagste dosis die werkt, zo kort mogelijk en zo weinig mogelijk. Paracetamol komt in kleine hoeveelheden in de moedermelk; in de gebruikelijke dosis geldt het volgens de SKP als verenigbaar met borstvoeding. Paracetamol kan bij vrouwen de eisprong beïnvloeden en zo de vruchtbaarheid verminderen; dat herstelt na het stoppen. Bespreek het gebruik in deze situaties met uw arts of apotheker.
Dafalgan Codeine is een ander geneesmiddel
Dafalgan Codeine bevat naast paracetamol ook codeïne, een opioïde. Alle verpakkingen hebben afleveringswijze M1: ze worden alleen op medisch voorschrift afgeleverd. De SKP waarschuwt onder meer dat bij herhaald gebruik gewenning en lichamelijke en psychische afhankelijkheid kunnen optreden. Dit geneesmiddel schrijven wij niet voor. Gebruikt u het op voorschrift van uw eigen arts, volg dan het advies van die arts en de bijsluiter.
Kunt u Dafalgan bij ons aanvragen
Op deze pagina kunt u niets aanvragen: ze is informatief en heeft geen aanvraagknop. Met vragen over een verpakking die u al hebt, kunt u bij uw apotheker terecht.
Elders op deze website beoordeelt Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301, schriftelijk een medische vragenlijst voor een aantal geneesmiddelen op voorschrift: een middel dat u al gebruikt of een nieuw middel. Meer daarover leest u op de pagina over een herhaalvoorschrift of een nieuw voorschrift. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over; de arts heeft ook geen RIZIV-nummer.
Er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht. Welke gegevens zo'n grensoverschrijdend voorschrift moet bevatten, leest u op de pagina over de vereisten van een voorschrift.
Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter.
Heb ik voor Dafalgan een voorschrift nodig?
Dat hangt af van de verpakking. Kleinere dozen, zoals Dafalgan Forte 1 g per 8 of 10 stuks of Dafalgan 500 mg tabletten per 20, worden vrij afgeleverd (code TF). Voor grotere dozen, zoals Dafalgan Forte 1 g vanaf 16 stuks, vraagt de apotheker een medisch voorschrift of een schriftelijke aanvraag (code TD). Dafalgan Codeine wordt alleen op medisch voorschrift afgeleverd (code M1).
Hoeveel uur moet er tussen twee innames zitten?
Volgens de SKP minstens 4 uur bij volwassenen en jongeren vanaf 50 kg en minstens 6 uur bij een gewicht tussen 33 en 50 kg. Bij een nierfunctiestoornis wordt het interval 6 of 8 uur, afhankelijk van de nierfunctie, en bij chronisch alcoholisme minstens 8 uur. Werkt het middel bij correct gebruik niet, neem dan geen extra dosis, maar vraag raad aan uw apotheker of arts.
Mag ik alcohol drinken als ik Dafalgan neem?
De SKP raadt alcohol tijdens de behandeling af. Chronisch alcoholgebruik kan de grens verlagen waarop paracetamol de lever beschadigt; bij chronisch alcoholisme geldt volgens de SKP van Dafalgan 500 mg en Forte 1 g hoogstens 2 g per dag, met minstens 8 uur tussen twee innames. Bespreek met uw arts of apotheker welke hoeveelheid voor u verantwoord is.
Wat doe ik als ik te veel heb ingenomen?
Wacht niet af, ook niet als u zich goed voelt: een vergiftiging met paracetamol geeft in het begin vaak weinig klachten. Bel het Antigifcentrum op 070 245 245 en houd de verpakking bij de hand. Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24.
Welke Dafalgan is bedoeld voor een kind?
Volgens de SKP wordt Dafalgan 500 mg niet aanbevolen voor kinderen jonger dan 12 jaar of lichter dan 33 kg, en zijn de Forte-vormen van 1 g niet bedoeld voor wie minder dan 50 kg weegt. Voor jonge kinderen bestaan de drank en de zetpillen van Dafalgan Pediatrie, waarbij de dosis wordt afgestemd op het gewicht.
- FAGG: SKP Dafalgan 500 mg tabletten en bruistabletten, Dafalgan Forte 1 g (CTI 137767-01, BE137767)
- FAGG: bijsluiter Dafalgan 500 mg tabletten (CTI 137767-01, BE137767)
- FAGG: SKP Dafalgan Caps Forte 1 g harde capsules (CTI 662104-01, BE662104)
- FAGG: SKP Dafalgan Pediatrie 30 mg/ml drank (CTI 123776-02, BE123776)
- FAGG: SKP Dafalgan Codeine 500 mg - 30 mg filmomhulde tabletten (CTI 205886-01, BE205886)
- Antigifcentrum: Paracetamol