Receptonline

Cerazette en Lueva: de minipil met desogestrel

Deze minipil bevat 75 microgram desogestrel en geen oestrogeen en wordt alleen op medisch voorschrift afgeleverd. U neemt elke dag een tablet, zonder stopweek, en de dosis is hoog genoeg om de eisprong in de meeste gevallen te remmen. Wat de SKP, de samenvatting van de productkenmerken, zegt over de start, een tablet die u vergeet of uitbraakt, de contra-indicaties en de bijwerkingen, leest u verderop, net als de manier waarop de arts een aanvraag beoordeelt.

Eén werkzame stof, twee merknamen

Op deze pagina staan twee vergunde merken met dezelfde samenstelling: 75 microgram desogestrel per filmomhulde tablet (zie de bronnen onderaan). Volgens punt 4.1 van hun SKP's hebben ze één toepassing: anticonceptie. Ook andere merken met desogestrel 75 microgram hebben een Belgische vergunning.

Een overzicht van pil, pleister en ring vindt u op de pagina over anticonceptie. Een pil zonder oestrogeen met een andere werkzame stof staat op de pagina over de minipil met drospirenon.

Hoe desogestrel een zwangerschap voorkomt

Volgens de bijsluiter werken de meeste pillen met alleen een progestageen vooral doordat ze zaadcellen tegenhouden; de rijping van een eicel remmen ze niet altijd. Bij desogestrel 75 microgram is de dosis hoog genoeg om in de meeste gevallen ook de eisprong te voorkomen, en punt 4.4 van de SKP spreekt van een continue remming van de eisprong. Omdat er geen oestrogeen in zit, kunnen volgens de bijsluiter ook vrouwen die geen oestrogenen verdragen of die borstvoeding geven deze pil gebruiken.

De behandeling verlaagt de hoeveelheid oestradiol in het bloed tot het niveau van het begin van een normale cyclus. Of dat gevolgen heeft voor de botdichtheid, is volgens punt 4.4 nog niet bekend.

Innemen en beginnen volgens de SKP

U neemt elke dag één tablet, ongeveer op hetzelfde uur, zodat er telkens 24 uur tussen twee tabletten zit. Er is geen week zonder tabletten: na de laatste tablet van een strip begint u de volgende dag aan een nieuwe strip, ook als u op dat moment bloedverlies hebt. Wanneer u de eerste tablet neemt, hangt af van wat u daarvoor gebruikte; de tabel vat punt 4.2 van de SKP samen.

Start u na een combinatiepil pas na de gewone stopweek, dan raadt de SKP de eerste 7 dagen een extra barrièremiddel aan. Had u na een bevalling al seks voor de start, dan moet eerst een zwangerschap uitgesloten worden of wacht u de eerste menstruatie af.

Uw situatieStart volgens de SKPExtra barrièremiddel
Geen hormonale anticonceptie in de voorbije maandEerste dag van de menstruatieNiet nodig
Zelfde situatie, maar later gestartDag 2 tot 5 van de cyclusJa, de eerste 7 dagen
Overschakelen van een combinatiepil, ring of pleisterDag na de laatste werkzame tablet, of de dag waarop de ring of pleister verwijderd wordtNiet nodig
Overschakelen van een andere minipilOp elk momentDe SKP vermeldt geen extra maatregel
Na een bevallingTussen dag 21 en dag 28Ja, bij een latere start tot u 7 dagen na elkaar een tablet hebt ingenomen

Een tablet vergeten of overgegeven

De SKP's van beide merken geven een marge van 12 uur. Bent u minder dan 12 uur te laat, dan neemt u de vergeten tablet zodra u eraan denkt en de volgende tablet op het gewone uur. Bent u meer dan 12 uur te laat, dan doet u hetzelfde, maar gebruikt u de volgende 7 dagen ook een barrièremiddel, zoals een condoom. Volgens de SKP kan de bescherming verminderd zijn als er meer dan 36 uur tussen twee tabletten zit.

Vergat u tabletten in de eerste week na de start en had u in de 7 dagen daarvoor seks, dan houdt de SKP rekening met een mogelijke zwangerschap. U vraagt dan best raad aan uw apotheker of huisarts. Meer over noodanticonceptie leest u op de pagina over de morning-afterpil.

Braakt u in de eerste 3 tot 4 uur na het innemen, dan is de tablet misschien niet volledig opgenomen en geldt hetzelfde advies als bij een vergeten tablet. Bij ernstige maag- en darmklachten vraagt de SKP om extra anticonceptieve maatregelen. Andere pillen hebben andere marges: bij de combinatiepillen met drospirenon is dat 12 of 24 uur.

Wanneer de SKP deze pil uitsluit

Volgens punt 4.3 van de SKP gebruikt u desogestrel 75 microgram niet in de volgende situaties. De arts houdt er bij de beoordeling rekening mee.

  • een actieve veneuze trombo-embolie, zoals een bloedklonter in een been of in de longen
  • een ernstige leveraandoening, nu of vroeger, zolang de leverwaarden niet normaal zijn
  • een bekende of vermoede kanker die gevoelig is voor geslachtshormonen
  • vaginaal bloedverlies waarvan de oorzaak niet is vastgesteld
  • overgevoeligheid voor desogestrel of voor een van de hulpstoffen

Waarschuwingen: trombose, lever, bloeddruk en stemming

Bij combinatiepillen is een verhoogd risico op veneuze trombo-embolie vastgesteld. Wat dat betekent voor desogestrel zonder oestrogeen, is volgens de SKP onbekend. Toch wordt de pil gestopt bij een actieve trombose, en bij langdurige immobilisatie door een operatie of ziekte wordt stoppen overwogen. Hebt u ooit een trombose gehad, dan wijst de SKP op de kans dat die terugkomt. Het risico op borstkanker ligt bij een minipil mogelijk in dezelfde grootteorde als bij combinatiepillen, al is het bewijs daarvoor zwakker.

Bij diabetes vraagt de SKP om zorgvuldige controle, vooral in de eerste maanden. Blijft de bloeddruk verhoogd of reageert een sterke stijging onvoldoende op behandeling, dan wordt stoppen overwogen. Krijgt u tijdens het gebruik buikpijn of blijft de menstruatie uit, dan moet ook aan een buitenbaarmoederlijke zwangerschap gedacht worden. Bij een acute of chronische leveraandoening verwijst de SKP door naar een specialist. Bruine vlekken op de huid (chloasma) komen af en toe voor; wie daar aanleg voor heeft, vermijdt zon en uv-licht. De tablet bevat lactose.

Een depressieve stemming en depressie zijn bekende bijwerkingen van hormonale anticonceptie. De SKP waarschuwt dat depressie ernstig kan zijn en een bekende risicofactor is voor suïcidaal gedrag en zelfmoord. Stelt u stemmingswisselingen of tekenen van depressie vast, ook al kort nadat u begonnen bent, dan contacteert u een arts.

Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24. Zelfmoordlijn 1813: gratis en anoniem, 24/7 bereikbaar. Tele-Onthaal 106: gratis en anoniem, 24 uur op 24. Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter.

Andere geneesmiddelen die de werking veranderen

Sommige geneesmiddelen versnellen de afbraak van de hormonen in de lever. Daardoor kan de pil minder goed werken, met doorbraakbloedingen of een zwangerschap als gevolg. De SKP noemt onder meer barbituraten, bosentan, carbamazepine, fenytoïne, primidon, rifampicine en efavirenz, en mogelijk ook felbamaat, griseofulvine, oxcarbazepine, topiramaat, rifabutine en producten met sint-janskruid. Dat effect kan na het stoppen van zo'n middel nog ongeveer 4 weken aanhouden.

Bij een korte behandeling met zo'n middel gebruikt u naast de pil een barrièremiddel, tijdens de behandeling en nog 28 dagen erna. Bij een lange behandeling raadt de SKP een andere methode aan die niet door het middel beïnvloed wordt. Sommige hiv- en hepatitis C-middelen en bepaalde schimmel- en antibioticamiddelen kunnen de hormoonspiegels veranderen. Omgekeerd kan de pil de spiegel van ciclosporine verhogen en die van lamotrigine verlagen. U meldt daarom aan de arts en de apotheker welke geneesmiddelen en kruidenmiddelen u gebruikt.

Bijwerkingen en het bloedingspatroon

Volgens punt 4.8 van de SKP is onregelmatig bloedverlies de vaakst gemelde bijwerking: ongeveer de helft van de vrouwen had er last van. Omdat deze pil de eisprong bijna volledig remt, komt dat vaker voor dan bij andere minipillen. Bij 20 tot 30 % van de vrouwen worden bloedingen frequenter, bij nog eens 20 % zeldzamer of blijven ze helemaal weg. Bloedingen kunnen ook langer duren; na enkele maanden worden ze meestal minder frequent.

Goede uitleg en een bloedingskaart maken het patroon volgens de SKP beter aanvaardbaar. Zijn de bloedingen zeer frequent en onregelmatig, dan wordt een andere methode overwogen, en houden de klachten aan, dan moet een andere oorzaak uitgesloten worden. Ook afscheiding uit de borsten kan voorkomen. De tabel geeft de bijwerkingen uit punt 4.8 van de SKP.

Frequentie volgens de SKPBijwerkingen
Vaak (vanaf 1 op 100)stemmingswisselingen, depressieve stemming, minder zin in seks, hoofdpijn, misselijkheid, acne, pijnlijke borsten, onregelmatig bloedverlies, uitblijven van de menstruatie, gewichtstoename
Soms (1 op 1.000 tot 1 op 100)vaginale infectie, problemen met contactlenzen, braken, haaruitval, pijnlijke menstruatie, eierstokcyste, vermoeidheid
Zelden (minder dan 1 op 1.000)huiduitslag, netelroos, erythema nodosum
Niet bekendovergevoeligheidsreacties, waaronder angio-oedeem en anafylaxie

Zwangerschap en borstvoeding

Deze pil is niet bedoeld voor gebruik tijdens de zwangerschap; wordt u zwanger, dan stopt u met innemen. Volgens punt 4.6 van de SKP kan de minipil wel gebruikt worden tijdens de borstvoeding. Er werd geen invloed gevonden op de hoeveelheid of de samenstelling van de moedermelk, al kwamen er na de vergunning af en toe meldingen van minder melkproductie. Kleine hoeveelheden etonogestrel, de actieve vorm van desogestrel, komen in de melk terecht. De SKP vraagt daarom om groei en ontwikkeling van het kind goed te volgen.

Hoe de arts uw aanvraag beoordeelt

Om met deze minipil te starten of ermee verder te gaan, beantwoordt u een medische vragenlijst over anticonceptie, die u opent met de knop op deze pagina. Uw antwoorden worden door de arts schriftelijk beoordeeld; daarbij kijkt de arts naar uw bloeddruk, of u rookt, migraine met aura en een trombose in het verleden. De SKP raadt vóór het voorschrijven een volledige anamnese aan en een gynaecologisch onderzoek om een zwangerschap uit te sluiten. Het kan zijn dat de arts een recente bloeddrukmeting of andere gegevens opvraagt, u een onderzoek ter plaatse aanbeveelt of de aanvraag afwijst. De dienst is bedoeld voor wie 18 jaar of ouder is.

Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.

Wat kost het?

Vóór u betaalt, toont de knop op deze pagina hoeveel de beoordeling kost. U betaalt voor het medisch consult, niet voor het afgeven van een document - de arts beslist daarover na beoordeling van uw formulier. Wijst de arts uw aanvraag af om medische of juridische redenen, dan betalen wij het volledige bedrag terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag ook volledig terug.

Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI). Onze dienst zelf wordt niet terugbetaald. Bent u jonger dan 25 jaar of hebt u recht op een verhoogde tegemoetkoming, dan komt het RIZIV extra tussen in de kosten van bepaalde voorbehoedsmiddelen; of dat ook zo is wanneer de voorschrijvende arts uit een andere lidstaat van de EU komt, vermeldt het RIZIV niet.

Wie beoordeelt uw aanvraag?

Uw aanvraag wordt gelezen door Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. Voor een gynaecologisch onderzoek of klachten die ter plaatse bekeken moeten worden, gaat u naar uw huisarts of gynaecoloog.

Is de minipil met desogestrel voorschriftplichtig?

Ja. Elke verpakking van beide merken op deze pagina heeft in SAM, de Belgische geneesmiddelendatabank, afleveringswijze M2 (de code betekent: medisch voorschrift waarvan de aflevering verlengbaar is). Dat geldt ook voor de andere vergunde pillen met alleen desogestrel. Over de aflevering zelf beslist de apotheker.

Is er verschil tussen de merken met desogestrel 75 microgram?

Voor de werking niet: beide bevatten 75 microgram desogestrel per filmomhulde tablet en hun SKP's geven dezelfde regels voor innemen, vergeten tabletten en braken. Ze verschillen in naam en verpakking. Volgens de SKP mag u op elk moment van een andere minipil overschakelen.

Krijg ik nog mijn regels met de minipil?

Dat verschilt van vrouw tot vrouw. Volgens de SKP krijgt ongeveer de helft van de gebruiksters onregelmatig bloedverlies, sommigen vaker, anderen minder vaak of helemaal niet meer. Blijft de menstruatie uit en twijfelt u of u de tabletten correct nam, dan kan een zwangerschapstest uitsluitsel geven.

Beschermt de minipil tegen soa's?

Nee. Volgens punt 4.2 van de SKP biedt deze minipil geen bescherming tegen hiv en andere seksueel overdraagbare aandoeningen. De pil voorkomt alleen een zwangerschap.