NuvaRing: werking, gebruik en bijwerkingen
Deze vaginale ring op medisch voorschrift geeft per 24 uur 0,120 mg etonogestrel en 0,015 mg ethinylestradiol af. U draagt de ring drie weken, daarna volgt een week zonder ring. Op deze pagina leest u volgens de samenvatting van de productkenmerken (SKP) hoe u de ring inbrengt en verwijdert, wat u doet als de ring uitvalt, welke risico's er zijn en welke bijwerkingen voorkomen.
Wat voor anticonceptie deze ring is
De ring bevat twee hormonen: het progestageen etonogestrel en het oestrogeen ethinylestradiol. Het is een gecombineerd hormonaal anticonceptivum, zoals de combinatiepil, maar dan als ring in de vagina. Volgens de bijsluiter voorkomen de hormonen dat er een eicel vrijkomt uit de eierstokken. Volgens punt 4.1 van de SKP is de ring bedoeld voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd; veiligheid en werkzaamheid werden onderzocht bij vrouwen van 18 tot 40 jaar.
Een overzicht van pil, pleister en anticonceptiering vindt u op de pagina over anticonceptie.
Inbrengen, laten zitten en verwijderen
U brengt de ring zelf in, in een houding die voor u prettig is. U drukt de ring samen en schuift die hoog in de vagina, tot de ring comfortabel zit; de precieze plaats is volgens de SKP niet belangrijk voor de werking.
De ring blijft drie weken onafgebroken zitten. Daarna haalt u de ring eruit op dezelfde weekdag en ongeveer hetzelfde uur, met een vinger erachter of tussen wijs- en middelvinger. Na een week zonder ring brengt u een nieuwe in, ook als de bloeding, die meestal twee tot drie dagen na het verwijderen begint, dan nog niet voorbij is.
U kijkt best regelmatig na of de ring er nog zit, bijvoorbeeld voor het vrijen en erna. Een diafragma, pessarium of vrouwencondoom gebruikt u niet als extra bescherming, omdat de ring de plaatsing ervan kan verstoren.
Beginnen met de ring
Wanneer u de eerste ring inbrengt, hangt af van wat u daarvoor gebruikte (SKP, punt 4.2). Gebruikte u uw vorige combinatiemethode correct en bent u redelijkerwijs zeker dat u niet zwanger bent, dan mag u volgens de SKP ook op een andere dag van de cyclus overschakelen. De hormoonvrije periode van de vorige methode mag nooit langer duren dan aanbevolen. Had u na een bevalling al seks voor de start, dan wordt eerst een zwangerschap uitgesloten of wacht u de eerste menstruatie af.
| Uw situatie | Wanneer u de ring inbrengt | Extra barrièremiddel |
|---|---|---|
| Geen hormonale anticonceptie in de vorige cyclus | Eerste dag van de menstruatie | Niet nodig |
| Zelfde situatie, maar later gestart | Dag 2 tot 5 van de cyclus | Ja, de eerste 7 dagen |
| Overschakelen van een combinatiepil of pleister | Ten laatste de dag na de gewone stopweek, pleistervrije week of laatste placebotablet | De SKP vermeldt geen extra maatregel |
| Overschakelen van een minipil | Op elke dag | Ja, de eerste 7 dagen |
| Overschakelen van een implantaat of hormoonspiraal | Op de dag van verwijderen | Ja, de eerste 7 dagen |
| Overschakelen van een injectiepreparaat | Op de dag van de volgende injectie | Ja, de eerste 7 dagen |
| Na een bevalling | In de vierde week na de bevalling | Ja, bij een latere start de eerste 7 dagen |
Als de ring uitvalt, breekt of te lang zit
De ring kan uitvallen, bijvoorbeeld als die niet goed zat, bij het verwijderen van een tampon, tijdens het vrijen of bij ernstige verstopping. Zat de ring korter dan 3 uur buiten de vagina, dan is de werking volgens de SKP niet verminderd: u spoelt de ring af met koud tot lauw water, niet heet, en brengt die zo snel mogelijk terug in, uiterlijk 3 uur na het uitvallen. Verder geldt volgens de SKP:
- Langer dan 3 uur uit de vagina in week 1 of 2: u brengt de ring terug in zodra u eraan denkt en gebruikt een barrièremiddel, zoals een mannencondoom, tot de ring 7 dagen na elkaar heeft gezeten.
- Langer dan 3 uur uit de vagina in week 3: u gebruikt die ring niet meer en brengt meteen een nieuwe in, waarmee een nieuwe periode van drie weken begint. Zat de ring de 7 dagen ervoor onafgebroken, dan mag u ook de bloeding afwachten en uiterlijk 7 dagen na het uitvallen een nieuwe ring inbrengen.
- Een onbekende tijd uit de vagina: u houdt rekening met een zwangerschap en doet eerst een zwangerschapstest voor u een nieuwe ring inbrengt.
- Week zonder ring langer dan 7 dagen: u brengt een nieuwe ring in zodra u eraan denkt en gebruikt 7 dagen een barrièremiddel. Had u in die periode seks, dan is een zwangerschap mogelijk.
- Ring tot 4 weken gedragen: de werking is volgens de SKP nog voldoende; u houdt een week zonder ring en brengt dan een nieuwe in. Na meer dan 4 weken wordt eerst een zwangerschap uitgesloten.
- Gebroken ring: u verwijdert de ring, brengt zo snel mogelijk een nieuwe in, gebruikt 7 dagen een barrièremiddel en neemt contact op met een arts.
Trombose en andere risico's van een combinatiemethode
Net als elke andere combinatiemethode maakt deze ring veneuze trombo-embolie, het ontstaan van een bloedklonter in een ader, waarschijnlijker. De SKP schat het aantal gevallen voor 10.000 vrouwen gedurende één jaar op ongeveer 2 zonder combinatiemethode en 5 tot 7 bij een combinatiepil met levonorgestrel. Voor deze ring gaven studies wisselende resultaten, van geen stijging tot bijna een verdubbeling tegenover levonorgestrel, wat neerkomt op ongeveer 6 tot 12 gevallen. Dat blijft minder dan tijdens een zwangerschap of na een bevalling, maar een trombose kan in 1 tot 2 % van de gevallen dodelijk zijn.
Het risico is het hoogst in het eerste jaar en mogelijk ook als u na 4 weken of langer opnieuw begint. Overgewicht met een BMI boven 30, immobilisatie of een grote operatie, trombose bij broers, zussen of ouders op jonge leeftijd en een leeftijd boven 35 jaar verhogen het. Voor een geplande operatie raadt de SKP aan de ring minstens vier weken vooraf weg te laten. Ook het risico op een hartinfarct of beroerte stijgt, zeker bij roken, hoge bloeddruk en migraine; bent u ouder dan 35 en rookt u, dan raadt de SKP dringend een andere methode aan.
Bij plots optredende pijn of zwelling in één been, kortademigheid zonder verklaring, pijn op de borst, aan één kant van het lichaam zwakte of een verdoofd gevoel, problemen met spreken of zien, of zware hoofdpijn zonder aanwijsbare oorzaak belt u 112, en zegt u erbij dat u een hormonale anticonceptiering gebruikt.
Wanneer de ring niet gebruikt mag worden
Volgens punt 4.3 van de SKP is de ring onder meer uitgesloten in de volgende situaties. Treedt een ervan voor het eerst op terwijl u de ring gebruikt, dan wordt de ring verwijderd.
- een trombose nu of vroeger, een erfelijke of verworven neiging tot trombose, of een grote operatie met langdurige immobilisatie
- een hartinfarct of angina pectoris, een beroerte of TIA, nu of in het verleden
- migraine met focale neurologische symptomen in het verleden
- diabetes met aantasting van de bloedvaten, ernstige hoge bloeddruk of een ernstige vetstofwisselingsstoornis
- pancreatitis, nu of vroeger, samen met een sterk verhoogd triglyceridengehalte
- een ernstige leveraandoening waarbij de leverwaarden nog niet normaal zijn, of een huidige of vroegere levertumor
- een kanker van de geslachtsorganen of borsten die afhankelijk is van geslachtshormonen, of het vermoeden daarvan
- vaginaal bloedverlies zonder vastgestelde oorzaak
- gelijktijdig gebruik van bepaalde hepatitis C-middelen, zoals ombitasvir/paritaprevir/ritonavir met dasabuvir, glecaprevir/pibrentasvir of sofosbuvir/velpatasvir/voxilaprevir
Andere waarschuwingen en wisselwerkingen
Voor de start en bij herstarten na een onderbreking vraagt de SKP een volledige anamnese met familiegeschiedenis, het uitsluiten van een zwangerschap, een bloeddrukmeting en een lichamelijk onderzoek gericht op de contra-indicaties.
Depressieve stemming en depressie zijn bekende bijwerkingen van hormonale anticonceptie. De SKP waarschuwt dat depressie ernstig kan zijn en een bekende risicofactor is voor suïcidaal gedrag en zelfmoord. Hebt u, ook kort na de start, last van stemmingswisselingen of tekenen van depressie, dan zoekt u contact met een arts. Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24. Zelfmoordlijn 1813: gratis en anoniem, 24/7 bereikbaar. Tele-Onthaal 106: gratis en anoniem, 24 uur op 24.
Geneesmiddelen die leverenzymen activeren, kunnen de ring minder betrouwbaar maken, zoals fenytoïne, fenobarbital, primidon, bosentan, carbamazepine en rifampicine, en mogelijk oxcarbazepine, topiramaat, felbamaat, griseofulvine, sommige hiv-middelen en sint-janskruid. Bij een korte behandeling gebruikt u een barrièremiddel tot 28 dagen na het stoppen. De ring kan de spiegel van ciclosporine verhogen en die van lamotrigine verlagen. Er zijn meldingen van een gebroken ring bij gelijktijdig gebruik van middelen in de vagina, zoals schimmelmiddelen, antibiotica en glijmiddelen.
Bijwerkingen
Volgens punt 4.8 van de SKP zijn hoofdpijn, vaginale infecties en vaginale afscheiding het vaakst gemeld. De tabel geeft een selectie uit punt 4.8. Tumoren die gevoelig zijn voor hormonen, zoals levertumoren en borstkanker, zijn gemeld bij gebruik van combinatiemethoden; de SKP bespreekt ze in punt 4.4.
| Frequentie volgens de SKP | Bijwerkingen |
|---|---|
| Vaak (1 tot 10 op 100) | vaginale infectie, depressie, minder zin in seks, hoofdpijn, migraine, buikpijn, misselijkheid, acne, gevoelige borsten, jeuk aan de geslachtsdelen, pijnlijke menstruatie, pijn in de onderbuik, vaginale afscheiding, gewichtstoename, ongemak door de ring, uitgevallen ring |
| Soms (1 op 1.000 tot 1 op 100) | onder meer blaasontsteking, duizeligheid, stemmingswisselingen, opvliegers, diarree, braken, verstopping, haaruitval, huiduitslag, rugpijn, pijn bij het vrijen, bloedverlies na het vrijen, vaginale pijn of droogheid, gevoel van een vreemd voorwerp, verhoogde bloeddruk |
| Zelden (1 op 10.000 tot 1 op 1.000) | trombose in een ader of slagader, melkafscheiding uit de borsten |
| Niet bekend | overgevoeligheid met onder meer anafylaxie, chloasma, klachten aan de penis bij de partner, weefsel dat over de ring groeit, vaginaal letsel bij een gebroken ring |
Zwangerschap en borstvoeding
De ring is niet bedoeld voor gebruik tijdens een zwangerschap; wordt u zwanger, dan verwijdert u de ring. Na een bevalling houdt de SKP rekening met het hogere risico op trombose wanneer u de ring opnieuw gebruikt. Oestrogenen kunnen de hoeveelheid en samenstelling van de moedermelk veranderen; daarom raadt de SKP de ring in het algemeen af tot u volledig gestopt bent met borstvoeding. Een pil zonder oestrogeen, zoals de minipil met desogestrel, kan dan een onderwerp zijn voor uw arts.
Hoe de arts een aanvraag voor de ring beoordeelt
Voor een eerste ring of om de ring verder te gebruiken, beantwoordt u de medische vragenlijst over anticonceptie achter de knop op deze pagina. Die antwoorden beoordeelt de arts schriftelijk, in het licht van de risico's die op deze pagina beschreven staan. Een recente bloeddrukmeting of andere gegevens kunnen worden opgevraagd; de arts kan ook aanraden u ter plaatse te laten onderzoeken, of de aanvraag afwijzen. U moet minstens 18 jaar zijn. Gebruikt u liever een pil, dan vindt u meer op de pagina over combinatiepillen met drospirenon.
Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.
Wat kost het?
Hoeveel de beoordeling kost, ziet u bij de knop. U betaalt voor het medisch consult, niet voor het afgeven van een document - de arts beslist daarover na beoordeling van uw formulier. Wijst de arts uw aanvraag af om medische of juridische redenen, dan betalen wij het volledige bedrag terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag ook volledig terug.
Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI).
Wie beoordeelt uw aanvraag?
Voor de beoordeling van uw aanvraag voor de ring is Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301, verantwoordelijk. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over.
Is de anticonceptiering voorschriftplichtig?
Ja. Alle verpakkingen van deze ring staan in de Belgische geneesmiddelendatabank (SAM) met de afleveringswijze M1, medisch voorschrift, net als de andere vergunde ringen met etonogestrel en ethinylestradiol.
Kan ik een tampon gebruiken met de anticonceptiering?
Ja. Volgens de SKP veranderen tampons de opname van de hormonen uit de ring niet. In zeldzame gevallen komt de ring mee naar buiten wanneer u een tampon verwijdert; u kijkt dan best na of de ring nog goed zit.
Kan ik mijn menstruatie uitstellen met de ring?
In uitzonderlijke gevallen kan dat volgens de SKP: u slaat de week zonder ring over en brengt aansluitend een nieuwe ring in, die u weer drie weken draagt. Tijdens dat doorringen kan doorbraakbloeding of spotting optreden. Daarna houdt u de gewone week zonder ring.
Hoe bewaar ik de anticonceptiering?
Na de aflevering bewaart u de ring in de oorspronkelijke verpakking, beneden 30 °C en beschermd tegen licht en vocht. De apotheker zet een afleveringsdatum op de verpakking: u mag de ring tot 4 maanden na die datum inbrengen, maar nooit na de houdbaarheidsdatum.
Zit er oestrogeen in de anticonceptie ring?
Ja, naast etonogestrel bevat de ring het oestrogeen ethinylestradiol. Mag of wilt u geen oestrogeen gebruiken, dan bestaan er pillen met alleen een progestageen, zoals desogestrel of drospirenon.