Receptonline

Sildenafil (Viagra) bij erectiestoornissen

Sildenafil is een geneesmiddel op medisch voorschrift voor volwassen mannen met erectiestoornissen. Het hoort bij de PDE5-remmers en helpt alleen bij seksuele prikkeling: zonder prikkeling ontstaat er geen erectie. Op deze pagina leest u wat de samenvatting van de productkenmerken (SKP) zegt over de sterktes van 25, 50 en 100 mg, over de combinaties die niet mogen en over de bijwerkingen, en hoe de arts uw aanvraag beoordeelt.

Wat is sildenafil en hoe werkt het?

Sildenafil remt het enzym fosfodiësterase type 5 (PDE5). Bij seksuele prikkeling komt in het zwellichaam van de penis stikstofmonoxide vrij, waardoor de stof cGMP ontstaat. Die stof ontspant de gladde spieren, zodat het zwellichaam zich met bloed kan vullen. PDE5 breekt cGMP weer af. Door dat enzym te remmen, versterkt sildenafil het effect van de natuurlijke prikkel; volgens de SKP is seksuele prikkeling daarom nodig om effect te hebben.

Daaruit volgt de belangrijkste verwachting: sildenafil wekt geen zin in seks op en werkt niet vanzelf. Blijft het effect uit zonder prikkeling, dan wijst dat niet op een mislukte behandeling.

In het Belgische register (SAM, gegevens van het FAGG) staan voor erectiestoornissen filmomhulde tabletten van 25, 50 en 100 mg, kauwtabletten en een orodispergeerbare film, van het oorspronkelijke merk en van generische fabrikanten. Daarnaast bestaan er tabletten van 20 mg, een poeder voor orale suspensie en een injectie met sildenafil voor pulmonale arteriële hypertensie, een aandoening van de bloedvaten in de longen. Dat zijn andere producten met een eigen indicatie en een beperkt medisch voorschrift.

Waarvoor wordt sildenafil gebruikt?

De SKP noemt één indicatie: erectiestoornissen bij volwassen mannen, dat wil zeggen het onvermogen om een erectie te krijgen of te behouden die voldoende is voor bevredigende seksuele activiteit. Sildenafil is niet bedoeld voor vrouwen en niet voor personen jonger dan 18 jaar.

Volgens rubriek 4.4 van de SKP horen er vóór een behandeling een anamnese en een lichamelijk onderzoek bij, om de diagnose te bevestigen en mogelijke onderliggende oorzaken op te sporen. Omdat seksuele activiteit een gering risico voor het hart meebrengt, vraagt de SKP ook om de toestand van hart en bloedvaten na te gaan. Daarom kijkt de arts bij een eerste aanvraag verder dan de klacht zelf: naar uw bloeddruk, eventuele hartklachten, uw andere aandoeningen en uw geneesmiddelen.

Ontbreken die gegevens, dan vraagt de arts een recente bloeddrukmeting of resultaten van onderzoek, raadt de arts een onderzoek bij een arts ter plaatse aan of wordt de aanvraag geweigerd. Hebt u bij inspanning pijn op de borst of kortademigheid, laat dat dan eerst ter plaatse onderzoeken.

Dosering volgens de SKP: 25, 50 of 100 mg

De SKP geeft voor volwassen mannen 50 mg als aanbevolen dosis, naar behoefte in te nemen ongeveer een uur voor de seksuele activiteit. Afhankelijk van werking en verdraagbaarheid kan de dosis naar 100 mg omhoog of naar 25 mg omlaag. De tabel vat de rubrieken 4.2, 4.4 en 4.5 samen; de dosis die voor u geldt, bepaalt de arts en staat op uw voorschrift.

SituatieWat de SKP vermeldt
Gebruikelijke dosis50 mg, naar behoefte ongeveer een uur voor seksuele activiteit
AanpassingVerhogen tot 100 mg of verlagen tot 25 mg, volgens werking en verdraagbaarheid
Maximum100 mg per inname, niet vaker dan eenmaal per dag
65 jaar en ouderGeen aanpassing van de dosis nodig
Ernstige nierfunctiestoornis (creatinineklaring onder 30 ml/min)Een dosis van 25 mg overwegen
Leverfunctiestoornis, bijvoorbeeld cirroseEen dosis van 25 mg overwegen
Gelijktijdig een CYP3A4-remmer, zoals ketoconazol of erythromycineEen startdosis van 25 mg overwegen
Gelijktijdig ritonavir (hiv)Combinatie niet aanbevolen; in geen geval meer dan 25 mg per 48 uur
Stabiel ingesteld op een alfablokkerStarten met 25 mg overwegen

Innemen in de praktijk

Volgens de bijsluiter slikt u de tablet in zijn geheel door met een glas water, ongeveer een uur voor u seks wilt hebben. De tijd tot het middel werkt, verschilt per persoon en ligt gewoonlijk tussen een half uur en een uur. Neemt u het in met een stevige maaltijd, dan kan het langer duren voor het effect optreedt. Neem de filmomhulde tabletten niet samen in met orodispergeerbare vormen van sildenafil.

Neem sildenafil niet vaker dan eenmaal per dag en verhoog de dosis niet zelf. Volgens de bijsluiter geven doses boven 100 mg geen sterkere werking, wel meer en ernstigere bijwerkingen. Hebt u te veel ingenomen, neem dan meteen contact op met een arts, een apotheker of het Antigifcentrum. Antigifcentrum: 070 245 245, gratis en 24 uur op 24.

Werkt het middel ook bij seksuele prikkeling niet, of vindt u de werking te sterk of te zwak, meld dat dan aan de arts en pas de dosis niet op eigen houtje aan.

Wanneer u sildenafil niet mag gebruiken

Rubriek 4.3 van de SKP noemt de situaties waarin sildenafil gecontra-indiceerd is. Het gaat om tegenaanwijzingen, niet om punten waar u alleen op moet letten.

  • Nitraten in welke vorm ook, dus ook nitroglycerinespray en isosorbidepreparaten bij pijn op de borst: samen kan de bloeddruk gevaarlijk sterk dalen.
  • Middelen die stikstofmonoxide afgeven, zoals amylnitriet (poppers).
  • Riociguat, een middel bij pulmonale hypertensie.
  • Ernstige hart- en vaatziekten waarbij seksuele activiteit wordt afgeraden, zoals instabiele angina of ernstig hartfalen.
  • Een recente beroerte of een recent hartinfarct.
  • Een lage bloeddruk (onder 90/50 mmHg) of een ernstige leverfunctiestoornis.
  • Verlies van het gezichtsvermogen aan één oog door NAION, een doorbloedingsstoornis van de oogzenuw.
  • Erfelijke degeneratieve aandoeningen van het netvlies, zoals retinitis pigmentosa.
  • Overgevoeligheid voor sildenafil of voor een van de hulpstoffen.

Voorzichtigheid en wisselwerkingen

Alfablokkers, die onder meer bij hoge bloeddruk en prostaatklachten worden gebruikt, kunnen samen met sildenafil bij gevoelige personen een symptomatische bloeddrukdaling geven, het meest binnen vier uur na inname. De SKP vraagt dat u eerst stabiel op de alfablokker bent ingesteld en dat een start met 25 mg wordt overwogen. Gebruikt u bijvoorbeeld tamsulosine, vermeld dat dan in de vragenlijst.

Middelen die het enzym CYP3A4 remmen, verhogen de hoeveelheid sildenafil in het bloed. De SKP noemt onder meer ketoconazol en itraconazol tegen schimmels, het antibioticum erythromycine en hiv-middelen zoals saquinavir en ritonavir; met ritonavir wordt de combinatie niet aanbevolen. Ook pompelmoessap kan de spiegel licht verhogen. Voorzichtigheid geldt verder bij sacubitril/valsartan tegen hartfalen, en nicorandil kan door zijn nitraatcomponent een ernstige wisselwerking geven.

Combineer sildenafil niet met andere PDE5-remmers zoals tadalafil, met andere behandelingen tegen erectiestoornissen of met sildenafil tegen pulmonale arteriële hypertensie: de veiligheid daarvan is niet onderzocht en de SKP raadt het af. Voorzichtigheid is ook nodig bij een misvorming van de penis of de ziekte van Peyronie, bij aandoeningen die een langdurige erectie in de hand werken (zoals sikkelcelanemie, multipel myeloom of leukemie), bij bloedingsstoornissen en bij een actieve maagzweer.

Over alcohol zegt de bijsluiter dat drinken tijdelijk uw vermogen om een erectie te krijgen kan verminderen; drink daarom geen grote hoeveelheden alcohol voor u sildenafil inneemt. Omdat duizeligheid en veranderingen van het zicht zijn gemeld, vraagt de SKP dat u weet hoe u op het middel reageert voor u met de auto rijdt of machines bedient.

Bijwerkingen van sildenafil

De bijsluiter noemt hoofdpijn als zeer vaak voorkomende bijwerking. Vaak komen misselijkheid, blozen, opvliegers, een verstoorde spijsvertering, afwijkingen in het kleurenzien, onscherp zien, een verstoord zicht, een verstopte neus en duizeligheid voor. Volgens de bijsluiter zijn de meeste bijwerkingen licht tot matig en van korte duur.

Stop met sildenafil en roep meteen medische hulp in bij een allergische reactie (plotse piepende ademhaling, zwelling van oogleden, gezicht, lippen of keel), bij pijn op de borst, bij een erectie die langer dan vier uur aanhoudt, bij een plotse vermindering of een plots verlies van het gezichtsvermogen, bij een ernstige huidreactie met blaren en bij een epileptische aanval. Een langdurige erectie die niet meteen wordt behandeld, kan volgens de SKP het penisweefsel blijvend beschadigen. Ook bij een plotse vermindering of een plots verlies van het gehoor zoekt u meteen medische hulp. Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24.

Krijgt u tijdens of na seks pijn op de borst, ga dan halfzittend zitten, probeer te ontspannen en gebruik geen nitraten. Vermeld bij elk contact met een arts of een spoeddienst dat u sildenafil hebt ingenomen en wanneer. Een vermoedelijke bijwerking kunt u melden aan de arts of de apotheker, of rechtstreeks aan het FAGG.

Waar krijgt u sildenafil?

In België wordt sildenafil alleen op medisch voorschrift afgeleverd, in de apotheek. In het register heeft geen enkele verpakking met sildenafil vrije aflevering: de tabletten, kauwtabletten en film tegen erectiestoornissen vallen onder een medisch voorschrift, de producten tegen pulmonale arteriële hypertensie onder een beperkt medisch voorschrift.

Wat het geneesmiddel kost, hoort u in de apotheek; op deze pagina staan geen prijzen van geneesmiddelen. Producten met sildenafil die buiten de apotheek worden aangeboden, vallen buiten de weg die op deze pagina beschreven staat; wat erin zit, kunt u zelf niet nagaan.

Hoe de arts uw aanvraag beoordeelt

U vult een medische vragenlijst in, zonder wachtzaal en zonder afspraak, en de arts beoordeelt uw antwoorden schriftelijk. Het eenvoudigst is een behandeling die u al gebruikt en goed verdraagt. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon.

Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.

Vermeld in de vragenlijst eerlijk welke andere geneesmiddelen u gebruikt, ook wat u maar af en toe inneemt. Hoe de arts een lopende behandeling beoordeelt, leest u op de pagina over een herhaalvoorschrift.

Wat kost het?

U betaalt voor de beoordeling door de arts, niet voor een document; het bedrag ziet u bij de knop op deze pagina, voor u iets betaalt. Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI).

Wie beoordeelt uw aanvraag?

Uw aanvraag wordt beoordeeld door Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over.

Kan ik sildenafil zonder voorschrift krijgen?

Nee. In België heeft geen enkele verpakking met sildenafil vrije aflevering: de middelen tegen erectiestoornissen vallen onder een medisch voorschrift, de middelen tegen pulmonale arteriële hypertensie onder een beperkt medisch voorschrift. U krijgt sildenafil dus alleen in de apotheek, op voorschrift van een arts.

Hoe snel werkt sildenafil?

Volgens de bijsluiter duurt het gewoonlijk een half uur tot een uur voor sildenafil werkt, maar dat verschilt per persoon. U neemt het ongeveer een uur voor seksuele activiteit in, en na een stevige maaltijd kan het langer duren. Zonder seksuele prikkeling ontstaat er geen erectie, want het middel wekt geen zin in seks op.

Wat is het verschil tussen sildenafil 25, 50 en 100 mg?

Het is dezelfde stof in een andere sterkte. De SKP noemt 50 mg als aanbevolen dosis; volgens werking en verdraagbaarheid kan dat 100 mg of 25 mg worden, met 100 mg als maximum en ten hoogste één inname per dag. Welke sterkte bij u past, beslist de arts.

Welke bijwerkingen van sildenafil komen vaak voor?

Hoofdpijn komt zeer vaak voor. Vaak zijn misselijkheid, blozen, opvliegers, een verstoorde spijsvertering, afwijkingen in het kleurenzien, onscherp of verstoord zicht, een verstopte neus en duizeligheid. Stop en zoek meteen medische hulp bij een erectie die langer dan vier uur duurt, bij een plots verlies van zicht of gehoor, bij pijn op de borst of bij een allergische reactie.

Mag ik sildenafil combineren met mijn hartmedicatie?

Nitraten in welke vorm ook, dus ook nitroglycerinespray en isosorbidepreparaten, en riociguat zijn uitgesloten, omdat de bloeddruk dan gevaarlijk sterk kan dalen. Hetzelfde geldt voor amylnitriet (poppers). Bij alfablokkers en sacubitril/valsartan is voorzichtigheid nodig, en nicorandil kan door zijn nitraatcomponent een ernstige wisselwerking geven. Overloop uw volledige medicatielijst met de arts of de apotheker voor u begint.

Mag ik sildenafil en tadalafil samen gebruiken?

Nee. De SKP raadt af om sildenafil te combineren met andere PDE5-remmers, zoals tadalafil, of met andere behandelingen tegen erectiestoornissen, omdat de veiligheid daarvan niet is onderzocht. Wilt u van middel wisselen, dan beoordeelt de arts welke stof en welke dosis bij u passen.